Kənd təsərrüfatının gələcəyi – Avtomatik suvarma dəstləri və avtomatlaşdırılmış damcı suvarma sistemlərinə giriş

Hindistanda kənd təsərrüfatı uzun bir inkişaf yolu keçib. Bir çox bölgələrdə əkinçilik tamamilə hava şəraitindən asılı olmaqdan çıxaraq suvarma sistemlərindən və müasir rəqəmsal texnologiyalardan istifadə etməyə başlayıb. Qarşıda hələ uzun bir yol olsa da, bu gün baş verən əhəmiyyətli dəyişiklikləri və onların fermerlər, ev bağbanları və kommersiya məqsədli bitki yetişdirənlər üçün faydalarını nəzərdən qaçırmaq olmaz.

Avtomatik suvarma sistemi nədir?

Avtomatik suvarma dəsti əsas monitorinq istisna olmaqla, çox az və ya heç bir manual müdaxilə tələb etmədən işləyir. Su axınının avtomatik idarə olunması üçün sensorlardan, taymerlərdən və ya kompüterlərdən istifadə edir.

Demək olar ki, istənilən damcı suvarma dəstini uyğun avadanlıqlar vasitəsilə avtomatlaşdırmaq mümkündür. Avtomatik suvarma sistemi suvarmanın dəqiq və vaxtında həyata keçirilməsini təmin edir. Bu isə fermerlərə və ev bağbanlarına daha çox bilik və diqqət tələb edən digər vacib işlərə fokuslanmağa imkan verir.

Qlobal avtomatik suvarma sistemləri bazarı

Getdikcə daha çox fermer suvarmanın avtomatlaşdırılmasının üstünlüklərini dərk etdikcə, bu bazarın daha da böyüməsi gözlənilir.

Hesabatlara əsasən, qlobal suvarmanın avtomatlaşdırılması və avtomatik damcı suvarma bazarının həcminin 2022-ci ildə təxminən 4 milyard ABŞ dollarından, 2027-ci ildə təxminən 9 milyard ABŞ dollarına çatacağı proqnozlaşdırılır. Bu isə cəmi beş il ərzində bazarın mövcud ölçüsündən iki dəfədən çox artması deməkdir.

Avtomatik suvarma sistemlərinin növləri

Avtomatik suvarma sistemləri illər ərzində inkişaf edərək müxtəlif formalarda tətbiq olunmağa başlayıb. Avtomatik damcı suvarma sistemlərinin üç əsas növünə nəzər salaq.

1. Vaxta əsaslanan sistem

Bu sistem fermerə suvarmanın başlanma vaxtını, suvarma müddətini (dəqiqə və ya saniyə ilə), dövrlərin sayını və maksimum müddəti təyin etməyə imkan verir. Parametrlər idarəetmə qurğusunun modelindən və istehsalçıdan asılı olaraq dəyişə bilər.

Sistem proqramlaşdırmaq və idarə etmək baxımından olduqca sadədir. Lakin bəzi çatışmazlıqları da mövcuddur. Məsələn, sistemdən gələn geribildirimin olmaması və elektrik enerjisinin kəsilməsi nəticəsində suvarma dövrlərinin qismən və ya tamamilə həyata keçirilməməsi mümkündür.

2. Həcm əsaslı sistem

Bu sistemdə fermer suvarmanın başlanma vaxtını, veriləcək suyun miqdarını (litr və ya m³ ilə) və gün ərzində suvarma dövrlərinin sayını təyin edə bilər.

Sistem həm vaxt, həm də həcm əsaslı idarəetmə imkanı yaradır. Bundan əlavə, suyun dəqiq miqdarının və axınının hesablanmasına, həmçinin axında yaranan dəyişikliklərin — su axınının olmaması, aşağı və ya yüksək axın — müəyyən edilməsinə imkan verir.

Lakin bu sistem vaxta əsaslanan sistemlə müqayisədə daha bahalıdır. Bundan əlavə, su sayğacları, sensorlar və axınölçənlər kimi əlavə komponentlər tələb edir.

3. Sensor əsaslı sistem

Bu suvarma sistemində suvarma torpaq nəmlik sensoru, tensiometr, günəş radiasiyası, buxar təzyiqi çatışmazlığı və evapotranspirasiya (ET) kimi sensorlardan alınan məlumatlara əsasən həyata keçirilir.

Bu sistem suvarmanın bitkinin real ehtiyacına uyğun vaxtda həyata keçirilməsinə imkan verir və resurslara əhəmiyyətli dərəcədə qənaət etməyə kömək edir.

Sensor əsaslı sistem avtomatik suvarma sistemləri arasında ən bahalı variantdır. Sensorlara müntəzəm texniki qulluq tələb olunur və sensorların sayı ərazinin ölçüsündən asılıdır. Bundan əlavə, sensorlardan birinin sıradan çıxması bütün suvarma prosesinə təsir göstərə bilər.

Avtomatik damcı suvarma sisteminin üstünlükləri

Fermerlər uzun illərdir suvarmanın dəqiqliyinin və səmərəliliyinin artırılması, suya qənaət və əmək xərclərinin yüksəlməsi kimi problemlərlə qarşılaşırlar. Avtomatik damcı suvarma sistemi isə bu problemlərin effektiv şəkildə həllinə kömək edir.

Tam avtomatlaşdırılmış damcı suvarma sistemi manual müdaxiləni minimuma endirərək suvarmanın dəqiqliyini artırır və bir sıra üstünlüklər yaradır.

Suya qənaət

Bitkilər yalnız ehtiyac duyduqları miqdarda və lazımi vaxtda su alırlar. Nəticədə su itkisi və gecikmələr minimuma endirilir. Bu, suvarma sisteminin manual idarə olunması zamanı yarana biləcək su israfının qarşısını almağa kömək edir.

Bərabər bitki inkişafı

Avtomatik damcı suvarma sistemləri bitkinin müxtəlif inkişaf mərhələlərində ehtiyac duyduğu su miqdarını dəqiq şəkildə proqramlaşdırmağa imkan verir.

Beləliklə, bitkilər nə artıq su alır, nə də susuz qalır. Suyun sahə üzrə bərabər paylanması bitkilərin daha uniform və sağlam inkişafına kömək edə bilər.

Əhəmiyyətli xərclərə qənaət

Damcı suvarmanın avtomatlaşdırılması suvarma sisteminin idarə olunması üçün əlavə işçi qüvvəsinə olan ehtiyacı azaldır. Bundan əlavə, fermerlər suvarma sistemini mobil telefon vasitəsilə bir kliklə idarə edə bilərlər.

Bu iki amil manual suvarma sistemlərinin idarə olunması zamanı tələb olunan əmək, vaxt və digər xərclərin azalmasına kömək edə bilər.